Home > In de media > Kijken met de oren | Column

Kijken met de oren | Column

Cyborg Neil Harbisson tijdens een talk in het London Science Museum
S

tel je voor… je hele wereld speelt zich af in grijswaarden. Geen bloedrode lippen, geen zachtblauwe lucht, nee zelfs geen Groenland… alles is alleen maar grijs.

Dat is voor de kleurenblinde Neil Harbisson de realiteit. Hij werd geboren met een oogafwijking die bij slechts een op de 40.000 mensen voorkomt: achromatopsie; wat letterlijk ‘geen kleuren kunnen zien’ betekent. Hij had zich erbij neer kunnen leggen, maar dat zat blijkbaar niet in zijn aard. En dus gaat hij sinds een paar jaar als cyborg met een antenne geïmplanteerd in zijn schedel door het leven. Harbisson heeft namelijk een manier bedacht om kleuren te horen in plaats van ze te zien.

De vreemde piek op zijn hoofd is voorzien van een webcam die alle kleurfrequenties in 360 verschillende geluids­frequenties vertaalt. Als vibraties komen de kleuren verpakt als geluidsgolven bij hem binnen en worden in zijn binnenoor omgezet naar een geluid: elke kleur heeft zijn eigen toon.

Het kostte een week of vijf om over de hoofdpijnen van de nieuwe geluidsorgie in zijn hoofd heen te komen en vervolgens nog een maand of vijf voor Harbisson zijn nieuwe taal had geleerd; want welke toon hoort bij bloedrood, zachtblauw, roze of groen? Maar nu hoort Harbisson kleuren zoals wij ze zien: direct en zonder nadenken.

Raar gezicht

Afgelopen week ontmoette ik de man en zijn antenne tijdens een talkshow waar ik de gastvrouw was en Harbisson een tafelgast. Toegegeven: het was een raar gezicht. En hoewel ik me had voorgenomen hem vooral heel volwassen en technisch-getinte vragen te stellen, verzandde ik toch in kinderlijke fascinaties. Want als kleuren een toon hebben, ga je ook anders kleuren componeren. Als je je aankleedt bijvoorbeeld; trek je dan bij elkaar passende kleuren aan, of eerder bij elkaar passende geluiden? En inderdaad: ‘Bij een begrafenis zou ik het liefst B-mineur aantrekken: turquoise, paars en oranje’, lichtte hij desgevraagd enigszins verveeld toe. Ja, een bezoekje aan de supermarkt klinkt inderdaad als een nachtclub; gek word je van al die heftige kleuren. En mijn stemgeluid klonk hem violet in de oren. Toen ik vroeg of hij nou ook officieel langer was door dat permanente ding op zijn hoofd (‘Jazeker’), gaf hij nog even een ruk aan het voorover gevouwen tentakeltje. Zijn antenne, of: zijn nieuwe orgaan, zoals hij het noemt, stond nu fier rechtop en we lachten opgelaten met hem mee.

Zijn volgende project rolt momenteel uit de 3d-printer; hij noemt het de Orbit. Het is een band die in eerste instantie om de buitenkant van zijn hoofd wordt aangebracht en staat voor een geavanceerde klok die met hitte in plaats van wijzers de tijd op zijn hoofd aangeeft. ‘Zo kan ik tijd straks anders waarnemen: sneller of juist langzamer. En misschien kan ik jetlags zo ook wel oplossen’, aldus een enthousiaste Harbisson. Dat zou inderdaad een uitkomst zijn. Want zijn volgende orgaan staat ongetwijfeld weer een wereldtournee te wachten. Vol kinderlijke vragen en opgelaten lachjes.

Beeld: Parentesis99/CC BY-SA 4.0
Deze column verscheen eerder in Technisch Weekblad.

Leave a Reply